Roel Ansing is eigenaar van de RD 23, de laatste varende Vollenhover bol in originele staat Hoewel Ansing juridisch gezien eigenaar is, voelt hij zich eerder beheerder. 'Zo'n uniek schip is niemands eigendom. Dat heb je in bruikleen. Als je een monument mag beheren, moet je het in een zo goed mogelijke staat ooit weer overdragen aan een volgende "eigenaar". Dat zie ik dus als mijn taak.' 'Veel Vollenhover bollen zijn er niet gebouwd', weet Ansing. 'Een bol is een klein slag botter, speciaal gebouwd voor de plaatselijke omstandigheden in Vollenhove. Met een aflandige wind en een extreem verzande haven was het daar zo ondiep, dat botters er niet konden komen. De oplossing was een bol met weinig diepgang. Zo steekt de RD 23 slechts vijftig centimeter.' Het plaatselijk gebruik verklaart ook hun geringe aantal. 'Van 1902 tot midden jaren twintig zijn er 34 gebouwd. Een groot aantal, ook de RD 23, door scheepsbouwer Kroeze. Hij wordt De geschiedenis van de RD 23 is omstreden. 'Ze duikt voor het eerst in 1923 op in de boeken', vertelt Ansing. 'De voorlaatste eigenaar, Van Kesteren, heeft onderzocht waarom. Hij ontdekte dat er een verhaal gaat over dit schip. Begin 1900 zou de visserman die ermee viste in Vollenhove zelfmoord hebben gepleegd. Vervolgens wilde niemand er meer mee varen. Alle verwijzingen naar dit schip zijn verwijderd uit de boeken en uiteindelijk is ze verkocht aan iemand in Durgerdam.' Een tweede reden dat zelfs de bouw niet in de boeken voorkomt, is dat Kroeze het schip wellicht zwart heeft gebouwd op de mallen van een ander schip. 'Dat gebeurde wel meer, weet Ansing. 'Dan liet de werfbaas gewoon in aansluiting aan het ene schi

Geschat bouwjaar
In 1923 werd de verkoop van de RD 23 geregistreerd. 'Wolter Huisman verkocht haar voor 168 gulden met de hele vishandel erbij aan ene Porsius in Durgerdam. Nieuw kostte een bol toen zo'n 1500 gulden en daaruit kun je afleiden dat de RD 23 al op leeftijd moet zijn geweest. Ik schat het bouwjaar tussen 1902 en 1910. Porsius gebruikte het schip tot 1937 voor de visvangst. In 1937 werd de Spakenburger Hopman, de grootvader van de huidige zeilmakers, eigenaar. Hij liet haar registreren onder visserijnummer BU 22. Tien jaar later, in 1947, verkocht hij haar aan een particulier, de Amersfoorter Prins. Die liet het schip in Harderwijk bij Scheepswerf Oost verjachten en voer er veertig jaar mee onder de naam Amalia 2.Ansing is blij dat Prins zo lang eigenaar is geweest 'Na de oorlog lagen veel botters en bollen voor een appel en een ei te koop. Veel mensen kochten zo'n schip en bleven ermee varen tot ze op waren, om ze vervolgens simpelweg te laten uitbranden of afzinken. Maar Prins was zuinig op zijn schip.' In 1987 verkocht Prins de bol aan iemand in Den Bosch. 'Bijna was dat alsnog de ondergang van de bol. Kennelijk wilde de nieuwe eigenaar haar restaureren, maar daar kwam hij niet aan toe. In 1989 trof Van Kesteren haar aan op een paar tonnen in een haven in Den Bosch. Daar stond ze al een paar jaar in weer en wind. Van Kesteren kocht haar yoor 2800 gulden en bracht haar naar de werf van Nieuwboer in Spakenburg. De restauratie, waaraan Van Kesteren zelf hard meewerkte, duurde tot 1993. Vervolgens heeft hij ermee gevist en gevaren tot 1998. In dat jaar heb ik het schip kunnen kopen en sindsdien voel ik mij verantwoordelijk voor het wel en wee van deze unieke Vollenhover

Twee deurtjes

Ansing probeert zijn schip zo origineel mogelijk te houden. 'Typerend voor een bol zijn de twee deurtjes, in tegenstelling tot een botter, die er maar één heeft. Ook zit de bun er nog in, al is hij niet meer nat Met de restauratie is wel gezorgd dat de bun nat kan worden en dat gaat ook mettertijd wel gebeuren.' Als kenners een origineel onderdeel herkennen, doet dat Ansing merkbaar goed. 'Een Spakenburger schoot mij onlangs aan en vertelde dat hij het roer herkende. "Dat is nog origineel uit de visserijtijd", merkte hij op. "Maar toen heette ze wel BU 22." Dat soort dingen vind ik heel leuk om te horen.' Ansing probeerde de

Dat is nooit echt gelukt en dat vind ik heel jammer. Ik had graag meer geweten van de mensen die met dit schip voeren en van haar geschiedenis.' Ook zoekt hij technische gegevens. 'Van een botter zijn beschrijvingen, tekeningen en lijnenplannen. Van een bol zijn al die gegevens kennelijk nooit geregistreerd. Mocht iemand beschikken over die gegevens, dan zou ik heel graag met die persoon in contact komen.' Ansing is bereikbaar via telefoonnummer 06-23527933. 'Klaar' is volgens Ansing een woord dat niet bestaat als het gaat om restauratie, renovatie danwel het onderhoud van een varend monument. 'Afgelopen winter is ze weer naar Spakenburg geweest voor restauratie van wat liggers en dekenpoten. Er is een nieuwe deken ingekomen, nieuwe hoofdschotten en nieuw berghout. Elke winter gaat zij wel naar Spakenburg voor wat onderhoud. Zelf doe ik wat ik kan bij stukjes en beetjes en heb je een ronde af, heb je alles afgewerkt, dan begin je werkelijk elke keer weer van voren af aan. Dat is de enige manier om mijn doel te bereiken: de RD 23 in de vaart houden en zorgen dat ze nooit meer vergaat.' (EB) Technische gegevens RD 23: Afmetingen: negen meter lang, drie meter breed. Masthoogte: 10,25 meter. Zeiloppervlak: grootzeil 26, fok